Mobbing nedir?

“Mobbing” terimi, bir kişiyi taciz etmek, sindirmek, rahatsız edici davranışlarda bulunmak gibi düşünceler içinde bulunan kişi veya bir grup kişiyi ifade eder. Bu kişi ve kişilerin kasıtlı olarak madur kişi üzerinde kurdukları huzursuzluk, kendini güvende hissetmeme gibi duygular “mobbing” oluşturur.

Mobbing’e uğrayan kişi, bu duruma üstlerinden ve astlarından maruz kalabilir. Bu davranışlar açık, doğrudan veya gizli ya da dolaylı yoldan olabilir. Mobbing insanın sadece iş hayatını değil, yaşattığı psikolojik travmayla sosyal hayatıda etkilemektedir. Şimdi bazı mobbing türlerini inceleyelim.

Mobbing türleri nelerdir?
  • Belirli bir çalışan hakkında söylenti çıkarmak.
  • Çalışanın görevlerini yerine getirmesini zorlaştırmak.
  • Yok saymak.
  • Lakap takmak.
  • Yapılan işin sabote edilmesi.
  • Sürekli suçlanma ve eleştirilme.
  • Uygunsuz şakalar yapılması.
  • Statünün küçümsenmesi ve alaycı hareketler.
  • Cinsel ya da sözlü taciz.
  • Kaba ve kötü sözler yoluyla performansın düşürülmeye çalışılması.
  • İş performansının dışında gereksiz işler verilmesi.
  • Alışılmış iş düzenini bozacak şekilde kasıtlı farklı işlere yönlendirilmesi.

Saydığımız mobbing türleri dışında bir çok mobbing türü mevcuttur. Maalesef günümüzde bir çok kişi Mobbing’e maruz kalmaktadır. Şimdi biraz da mobbing’e uğramanın zararlarından bahsedelim.

  • İş için daha az hevesli olarak performansın düşmesi.
  • Günlük görevlerine odaklanamama sorunu.
  • Artan kaygı ve stresin hem iş hem de sosyal hayatı kötü etkilemesi.
  • Zorbalık yapan taraflar yüzünden görevini yerine getiremeyip istifa etme durumu. (Genelde istifa edilen kişiye gerçek durumun anlatılmaması.)
Mobbing’e uğradığını düşünen çalışanlar ne yapmalı?

Mobbing’e uğradığını düşünen çalışanlar bu düşünceye kapıldığı andan itibaren delil toplamaya başlamalılar. Bu noktada şahitler, maaş kesme durumu varsa bordrolar, kamera kayıtları, E-mailler, kullanılan ilaç faturaları, verilen işlerle ilgili bilgi ve belgeler delil olarak kabul edilebilir. Yargıya intikal eden durumlarda delil çok önemlidir. İşverenler, nasılsa ortaya çıkmaz düşüncesiyle mobbing durumunu kendine adeta hak görmektedirler. Çalışanların bu durum karşısında asla geri adım atmaması çok önemlidir. Çünkü atılacak her adım mobbing uygulayan kişiyi daha güçlü hale getirmektedir.

Mobbing sadece bizi değil, çalıştığımız kurum ve kuruluşları da kötü etkilemektedir. Mobbing’i bildirmemek sadece kendimize duyduğumuz saygı açısından değil, iş yerimize duymamız gereken aidiyet duygusunun da zedelenmesine yol açar. Küçük ölçek büyük ölçek farketmeksizin şirketler mobbing yüzünden çok büyük kâr kayıpları yaşarlar. Mobbing insanı psikolojik olarak aşırı kötü etkileyip belki çok büyük hastalıklara yol açabilecek bir olaydır. Bu yüzden mobbing karşısında susup ses çıkarmamak kendimize yapacağımız en büyük ihanetlerden biridir. Şimdi mobbing’e maruz kaldığımızda şikayet edebileceğimiz yerlerden bahsedelim.

Mobbing ihbarı yapılabilecek kurumlar:
  • Alo 170
  • Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
  • TBMM
  • Anayasa Mahkemesi
  • Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER)
  • Kamu Görevlileri Etik Kurulu
  • Kamu Denetçiliği Kurumu
  • Türkiye İnsan Hakları Kurumu
  • İl, ilçe İnsan Hakları Kurumları
  • Açık Kapı (YENİ)
Mobbing’in cezası nedir?

Mobbing adli bir suçtur. bu yüzden mobbing uygulayanlar için; Türk Ceza Kanunu’nun 105. maddesinde “Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında mağdurun şikâyeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adli para cezasına hükmolunur. Bu fiiller; hiyerarşi, hizmet veya eğitim/öğretim ilişkisinden kaynaklanan nüfuzu kötüye kullanılmak suretiyle ya da aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlendiği takdirde, yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Bu fiil nedeniyle mağdur; işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmış ise verilecek ceza bir yıldan az olamaz.”

Yine aynı kanunun 109. maddesinde “Bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakan kişiye, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir. Kişi; fiili işlemek için veya işlediği sırada cebir, tehdit veya hile kullanırsa iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Bu suçun kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle kamu görevinin sağladığı nüfûz kötüye kullanılmak suretiyle işlenmesi halinde yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza bir kat artırılır.” denmektedir.

 

Uzun lafın kısası “Mobbing” bir ofis hastalığıdır. İş hayatında herkesin başına gelebilir. Bununla sağlam bir şekilde mücadele edemezseniz hem işinizi hem de çalışma azminizi kaybedebilirsiniz. Umarım makalemiz size bir nebze yardımcı olmuştur.. İş hayatı ve İK hakkında bir çok makaleyi İkhakkinda.com bünyesinde bulabilirsiniz.. Keyifli okumalar 🙂